Jak ślad węglowy wpływa na rentowność Waszej firmy?

Czy ślad węglowy koreluje z rentownością firmy? Takie właśnie pytanie zadali naukowcy A. Marcel Oestreich i Ilias Tsiakas i uzyskali interesującą odpowiedź. Okazuje się, że ślad węglowy firmy znacznie wpływa na jej rentowność, a ta korelacja jest silniejsza dla firm, u których wysoki ślad węglowy jest silnie powiązany z ich modelem biznesowym.
Czym zatem jest ślad węglowy i dekarbonizacja i jak wpływają na konkurencyjność i rentowność Waszej firmy? O tym wszystkim przeczytacie poniżej.

Czym jest ślad węglowy?

Ślad węglowy to ilościowa miara wyrażona w kilogramach lub tonach równoważnika dwutlenku węgla (CO₂e) określająca całkowitą emisję gazów cieplarnianych (GHG) bezpośrednio lub pośrednio generowaną przez organizację, produkt, usługę lub działalność. Obejmuje on emisje na wszystkich etapach łańcucha wartości, zarówno wstępnym (upstream), jak i końcowym (downstream).
Do gazów cieplarnianych uwzględnianych w obliczeniach śladu węglowego zalicza się m.in.:

• Dwutlenek węgla (CO₂),
• Metan (CH₄),
• Podtlenek azotu (N₂O),
• Gazy fluorowane (np. HFC, PFC, SF₆).

Wszystkie te gazy są przeliczane na równoważnik CO₂ (CO₂e) przy użyciu współczynników potencjału tworzenia efektu cieplarnianego (GWP – Global Warming Potential) ustalonych przez Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC). Umożliwia to spójne porównywanie i agregowanie różnych rodzajów emisji.

Dlaczego ślad węglowy ma znaczenie dla biznesu?

W obecnym środowisku regulacyjnym i rynkowym ślad węglowy przestał być wyłącznie wskaźnikiem ekologicznym stosowanym przez państwa. Stał się on kluczowym miernikiem odporności strategicznej, efektywności operacyjnej, długoterminowej konkurencyjności oraz, jak wynika z badań naukowych, również rentowności firm. Dlaczego?
Główne implikacje obejmują:

• Etyczny obowiązek – w dobie kryzysu klimatycznego wszystkie firmy mają obowiązek działania na rzecz ochrony klimatu z etycznych i praktycznych powodów. Zdrowszy klimat pozytywnie wpłynie nie tylko na społeczeństwo i środowisko, ale także na biznes.
• Oczekiwania inwestorów –  inwestorzy oraz instytucje finansowe coraz częściej wymagają zweryfikowanych danych emisyjnych jako elementu due diligence i warunku utrzymania współpracy. Zapytania o raporty ESG lub ocenę EcoVadis czy inną ocenę zrównoważonego rozwoju są równoznaczne z koniecznością wykazania emisji we wszystkich zakresach.
• Wymogi regulacyjne –  dyrektywa UE w sprawie raportowania zrównoważonego rozwoju (CSRD) nakłada obowiązek szczegółowego ujawniania emisji GHG. Obecnie dotyczy to dużych firm, ale nieformalnie obejmuje również wiele MŚP, które dostarczają rozwiązania i produkty do dużych podmiotów. Dodatkowo w Polsce przepisy dotyczące sposobu zarządzania emisjami gazów cieplarnianych określa Ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.
• Presja łańcucha dostaw – Duże korporacje raportują emisje we wszystkich trzech zakresach, co oznacza, że aby mogły one realizować własne cele klimatyczne, muszą wymagać od swoich dostawców zbierania i raportowania danych ESG lub posiadania oceny zrównoważonego rozwoju (najczęściej EcoVadis). W niektórych sytuacjach brak przekazania takich danych do klienta może doprowadzić nawet do zakończenia współpracy.
• Wymagania i zachowania konsumentów i klientów B2C – Konsumenci coraz częściej podejmują decyzje zakupowe, kierując się niskim śladem węglowym produktów i usług. Według badań Komisji Europejskiej z 2023 roku 58% Polek i Polaków deklarowało, że wpływ środowiskowy produktu wpływa na ich decyzje zakupowe, a wraz z pogarszającą się sytuacją klimatyczną te sentymenty ciągle się nasilają. Przejście na niskoemisyjne rozwiązania staje się zatem warunkiem konkurencyjności firm.
• Wyższa rentowność – wszystkie powyżej wspomniane punkty składają się na ten element, czyli obniżenie kosztów. Poprzez spełnienie wymagań klientów korporacyjnych, konsumentów oraz inwestorów, a także poprzez obniżenie kosztów w procesie dekarbonizacji, firmy są w stanie osiągać znacznie lepsze marże rentowności.

Dekarbonizacja

Proces zmniejszania śladu węglowego poprzez bezpośrednie minimalizowanie emisji gazów cieplarnianych nazywany jest dekarbonizacją. Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu definiuje dekarbonizację jako dążenie do osiągnięcia „zerowej emisji węgla pochodzenia kopalnego”, przede wszystkim poprzez zastąpienie paliw kopalnych czystszymi alternatywami.

Dekarbonizacja jest główną strategią leżącą u podstaw niemal każdego zobowiązania klimatycznego podjętego przez rządy i korporacje na całym świecie i jest jednym z najważniejszych działań, jakie muszą być podjęte, aby odwrócić proces gwałtownego ocieplania się klimatu. Obecnie nasza planeta niebezpiecznie szybko zbliża się do poziomu 1,5°C w stosunku do poziomu sprzed epoki przemysłowej, co już teraz ma katastrofalne skutki w postaci masowej utraty bioróżnorodności, fal upałów czy rosnącej liczby niekontrolowanych pożarów lasów.

Porozumienie Paryskie podpisane w 2015 roku na COP21 wyznaczyło cel ograniczenia ocieplenia do 1,5°C, co wymaga zmniejszenia globalnych emisji o 45% do 2030 r. i osiągnięcia zerowego bilansu emisji netto do 2050 r. Obecne projekcje pokazują, że nie ograniczamy emisji wystarczająco szybko, co wyjaśnia, dlaczego dekarbonizacja stała się priorytetem gospodarczym i politycznym.

Dekarbonizacja koreluje z wyższą rentownością

Analiza empiryczna przeprowadzona przez naukowców A. Marcela Oestreicha i Iliasa Tsiakasa, opierająca się na zgłoszonych emisjach dwutlenku węgla w zakresie 3 (bezpośrednich i pośrednich) oraz rentowności poszczególnych firm z indeksu S&P 500 w okresie badanym od 2005 do 2019 roku, wykazała, że „przedsiębiorstwa o wysokiej intensywności emisji dwutlenku węgla charakteryzują się niską rentownością i odwrotnie.”

Te wnioski są spójne z wynikami badań opublikowanymi w International Review of Financial Analysis, które wykazały, że „redukcja emisji dwutlenku węgla poprawia wyniki finansowe przedsiębiorstw, mierzone wskaźnikami zwrotu z aktywów i zwrotu z kapitału własnego, przy czym efekt ten jest jeszcze bardziej wyraźny w przypadku przedsiębiorstw o wyższej intensywności emisji dwutlenku węgla.” Badanie to zostało przeprowadzone na podstawie bogatego zbioru danych obejmującego 14 866 obserwacji z 2768 przedsiębiorstw z 36 krajów i regionów oraz 35 branż w latach 2002–2022.

Nic więc dziwnego, że niedawno wydany przez PwC raport „State of Decarbonization” wykazuje, że w 2026 roku argumenty biznesowe przemawiające za dekarbonizacją stały się silniejsze.

Według raportu liczba nowych celów dekarbonizacyjnych wzrosła zaledwie o 7% w 2026 roku, ale zobowiązania te stają się poważniejsze niż rok wcześniej, gdyż w coraz większym stopniu opierały się one na podstawach naukowych, co jakościowo ma znaczny pozytywny wpływ. Dzięki temu w 2026 roku więcej przedsiębiorstw niż w poprzednich latach było na dobrej drodze do osiągnięcia celów w zakresie zakresów 1 i 2. Było to skutkiem głównie ograniczania marnotrawstwa i priorytetowego traktowania inicjatyw o wysokim zwrocie, zwłaszcza tych zmniejszających zapotrzebowanie na energię.

Jak wynika z raportu, który opiera się na analizach obejmujących miliony punktów danych pochodzących z tysięcy ujawnionych informacji korporacyjnych i powiązanych dokumentów, 82% przedsiębiorstw utrzymało lub przyspieszyło harmonogram realizacji swoich ambitnych celów. W 2026 roku więcej przedsiębiorstw podnosi poprzeczkę (23%) w porównaniu z tymi, które ją obniżają (18%). Postępy również się utrzymały i więcej organizacji jest na dobrej drodze do osiągnięcia swoich celów niż w poprzednich latach, co pokazuje, że mimo wdrożenia pakietu Omnibus oraz hamowania postępu przez administrację Trumpa w zakresie zobowiązań firm w dziedzinie zrównoważonego rozwoju firmy rozumieją, ile korzyści niesie za sobą dekarbonizacja.

Dekarbonizacja jest najlepszą strategią biznesową

Dekarbonizacja jest niezmiernie ważnym procesem, który nie tylko pomaga zwiększać rentowność przedsiębiorstw, ale także uratować naszą Planetę przed tragicznym w skutkach ociepleniem klimatu. Jest to zatem kwestia zarówno etyki, jak i mądrego planowania długoterminowego i strategicznego zarządzania ryzykiem. Dlatego jeżeli Wasza firma nie ma jeszcze strategii zrównoważonego rozwoju, a w tym dekarbonizacji, nawet jako małe przedsiębiorstwo, możecie tracić ogromną szansę na budowanie przewagi konkurencyjnej i na bardziej odpowiedzialne działanie. Zrównoważone działanie i dekarbonizacja to nie koszt, a mądra inwestycja, która, według raportu UNEP, może przynieść zyski rzędu $15 za każdy $1 wydany.

—
Jeżeli potrzebujecie wsparcia w zbudowaniu efektywnej strategii dekarbonizacji i zrównoważonego rozwoju dopasowanej do indywidualnych potrzeb i możliwości Waszej firmy, lub w pozyskaniu finansowania na zrealizowanie działań w zakresie dekarbonizacji – zapraszamy do kontaktu. Nasi eksperci od lat pomagają firmom w budowaniu bardziej zrównoważonej przyszłości przy równoczesnym zwiększaniu odporności operacyjnej i rentowności.