Powszechną opinią w świecie biznesu jest to, że działania nastawione na dobro ludzi i środowiska hamują wzrost gospodarczy i postęp oraz są ‘zbędnym wydatkiem’. Stąd wywodzi się mocna opozycja dla zrównoważonych i regeneracyjnych modeli biznesowych i przerost treści w pełnych obietnic raportach ESG nad realnym i efektywnymi działaniami w tym zakresie. Ale dane pokazują coś zupełnie innego. Odpowiedzialne działanie się opłaca – zarówno dla firm jak i dla środowiska i społeczeństwa. Jednakże, wymaga to zmiany modeli biznesowych z tych linearnych, nastawionych na eksploatację i masową produkcję niskiej jakości produktów, na modele cyrkularne i regeneracyjne, czyli takie, które stawiają ludzi i środowisko na pierwszym miejscu.
Wszyscy chcą zrównoważonych praktyk
Dane mówią same za siebie. Konsumenci, inwestorzy, pracownicy – czyli niemalże wszyscy interesariusze domagają się i preferują produkty i usługi wykonywane w zrównoważony i odpowiedzialny sposób.
Według PwC produkty wyprodukowane zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju generują o 26.6% wyższe dochody niż produkty nie spełniające tych założeń. Badania przeprowadzone przez Bain & Company pokazują, że ponad 70% firm spodziewa się, że wdrożenie rozwiązań GOZ zwiększą ich przychody do 2027 r., a prawie dwie trzecie uważa, że strategie te poprawią odporność operacyjną. Ponad 50% firm przewiduje oszczędności kosztów, nawet przy uwzględnieniu wysokich nakładów początkowych.
Skąd to się bierze? Z wysokiego popytu na zrównoważone produkty i chęci konsumentów, aby wspierać firmy, które działają w duchu zrównoważonego rozwoju. 58% Polek i Polaków deklaruje, że wpływ środowiskowy produktu wpływa na ich decyzje zakupowe. W UE aż 80% ankietowanych Europejek i Europejczyków twierdzi, że działania firmy w zakresie zrównoważonego rozwoju ma wpływ na to co kupują, a 73% z nich uważa, że firmy powinny przeznaczyć więcej zasobów na realizację Celów Zrównoważonego Rozwoju. Według badań wykonanych przez Nielsen, 81% millenialsów oczekuje, że firmy publicznie zobowiążą się do odpowiedzialnego postępowania, a 41% konsumentów z całego świata twierdzi, że są „bardzo skłonni” zapłacić więcej za produkty zawierające wyłącznie naturalne lub ekologiczne składniki. Odpowiedzialne działanie staje się warunkiem kształtującym popyt.
Według The ESG Institute, 88% inwestorów na świecie deklaruje zainteresowanie zrównoważonymi rozwiązaniami, z czego ponad połowa była bardzo zainteresowana. W Europie ten wskaźnik był na równi ze światową średnią, a w Azji i Pacyfiku wynosił aż 92%. Również pracownicy preferują pracować dla firm z wartościami. Badań młodych pracowników w Polsce wykazują, że ponad 65% z nich sprawdza firmowe wartości przez złożeniem aplikacji o pracę tam, a prawie 50% „sprawdza zaangażowanie społeczne firmy i to, w jaki sposób reaguje ona na aktualne wydarzenia”. Firmy dbające o pracowników, z najszczęśliwszą kadrą pracowniczą mają średnią marżę zysku netto na poziomie 16%, o 6% więcej niż firmy z mniej zadowolonymi pracownikami.
Zrównoważony biznes czyli jaki?
Jak wygląda etyczne prowadzenie biznesu? Jest to proces dwuetapowy. Po pierwsze, polega on na redukcji lub całkowitym wyeliminowaniu negatywnych konsekwencji jakie prowadzenia naszego biznesu ma na społeczeństwo i środowisko. Czyli budowaniu zrównoważonego biznesu. Po drugie, na regenerowaniu środowiska i pozytywnym wpływaniu na społeczeństwo, co oznacza przejście ze zrównoważonych na regeneracyjne modele.
W pierwszym etapie, ramy tj. m.in. cele zrównoważonego rozwoju ONZ-u, dyrektywy CSDDD, Taksonomia UE i inne akty prawne, które są częścią Europejskiego Zielonego Ładu czy ramy ESG i GOZ są pomocne. Chociaż częściowo nakierowują one na działania pozytywnie wpływające na środowisko i społeczeństwo, w dużym stopniu skupiają się one na działaniach naprawczych, lub minimalizowanie konsekwencji. Na przykład, „Ład Korporacyjny” czyli litera G w ESG nawołuje do zwiększenia reprezentacji kobiet w zarządach, biorąc pod uwagę, że w większości dużych firm niestety są one w bardzo małym stopniu lub wcale nie reprezentowane. Jest to działanie naprawcze. Tak samo jak European Climate Law, które ma na celu redukowanie emisji CO2 i naturalność klimatyczną do 2050 roku. Głównym założeniem jest mitygowanie negatywnych wpływów na środowisko. Jest to ważny pierwszy krok, które powinny podjąć wszystkie przedsiębiorstwa.
Jakie zrównoważone działania naprawcze powinny być priorytetowo traktowane przez firmy?
- dekarbonizacja całego łańcucha dostaw (Zakres 1, 2 i 3),
- przechodzenie na gospodarkę o obiegu zamkniętym poprzez minimalizację odpadów i wykorzystywanie rynku wtórnego do pozyskiwania materiałów i surowców,
- zamian modeli biznesowych z tych nastawionych na masową produkcję i szybkie zużycie, na wydłużanie życia produktów i oferowane usługi serwisowania, naprawy i recyklingu,
- uczciwe umowy i płacenie pensji wystarczającej na utrzymanie i godne życie a nie tylko minimalnych płac nakreślonych przez prawo,
- surowe karanie dyskryminacji i wdrażanie polityk i działań przeciwdziałającym wszelkim jej formom,
- równa płaca i benefity bez względu na demografie pracowników,
- wykorzystywanie technologii tak aby realnie wspierała pracowników, a nie ich zastępowała,
- równa reprezentacja na każdym szczeblu,
- tworzenie kanałów zgłaszania nadużyć i szkodliwych działań i faktyczne zajmowanie się takimi skargami,
- rekompensowanie negatywnego wpływu działań firmy na lokalną społeczność.
Jest to fragment długiej listy działań, które firmy mogą wdrażać, aby redukować i likwidować swój negatywny wpływ na ludzi i środowisko. Dużo w tej kwestii zależy od profilu firmy i sektora, w którym działa, ale samo spojrzenie na ramy ESG czy cele zrównoważonego rozwoju nakieruje firmę na poprawne działania naprawcze i redukujące szkodę jakie mogą rozpocząć. Dobrymi źródłami wiedzy w tym zakresie są m.in. EU Taxonomy Compass i Drawdown Explorer.
Czy minimalizowanie negatywnego wpływu jest wystarczające, aby uznać biznes za etyczny? Tylko jeżeli jest to część długoterminowego planu, który w dłuższej perspektywie czasu zakłada całkowite wyeliminowanie negatywnych działań i inwestycje w regenerację środowiska i społeczeństwa. Minimalizowanie zniszczeń jest dobrym początkiem, ale samo w sobie nie jest oznaką etyczności.
Regeneracja środowiska i społeczeństwa
Jakie regeneracyjne praktyki firmy powinny wdrażać już dzisiaj, aby zwiększyć etyczność swoich działań? Według definicji, firmy regeneracyjne koncentrują się zarówno na regeneracji społeczeństwa i przyrody, ale także na zmianie systemu, w ramach którego działają, tak aby eksploatacja i zanieczyszczanie środowiska przestały być normą. Są to firmy, które aktywnie zmieniają system na lepszy i są wzorem do naśladowania.
Do takich działań zaliczamy:
- finansowe wspieranie lokalnych działań na rzecz środowiska i społeczeństwa,
- praktykowanie modeli rolniczych, które poprawiają długoterminową jakość gleby i wody oraz wzmacniają bioróżnorodność,
- praktyki zatrudnienia, które stawiają dobrostan ludzi i lokalnej społeczności na pierwszym miejscu,
- Wykorzystywanie OZE,
- Angażowanie interesariuszy, zwłaszcza społeczności lokalne, w procesach decyzyjnych, które mają wpływ na społeczności i zapewnienie się, że czerpią oni bezpośrednie korzyści z działań regeneracyjnych.
- Sprawiedliwy podział bogactwa i decentralizacja własności (demokratyczne zarządzanie, kooperatywy),
- Budowanie firmy zorientowanej na misji, nie tylko na generowaniu zysku (np. firmy typu B Corp i przedsiębiorstwa społeczne),
- Świecenie przykładem i promowanie odpowiedzialnego prowadzenia biznesu.
Więcej o regeneracyjnych modelach biznesowych przeczytacie w naszym niedawnym wpisie na blogu.
8 korzyści płynących ze zrównoważonego rozwoju w biznesie według Catherine Cote z Harvard Business School
1. Stymuluje wewnętrzną innowacyjność
Przejście na zrównoważone praktyki biznesowe stwarza okazję do rozwoju nowych, innowacyjnych pomysłów ponieważ zmusza to firmy do ponownego przemyślenia dotychczasowych sposobów myślenia i wdrożenia nowych metod, które otwierają nowe możliwości biznesowe.
2. Ogranicza ryzyko związane ze środowiskiem i dostawami
Inwestowanie w zrównoważone praktyki to ważny element zarządzania ryzykiem w firmie, szczególnie w czasach ciągłych zachwiań w globalnych łańcuchach dostaw spowodowanych kryzysem klimatycznym i niestabilną sytuacją geopolityczną. Na przykład, inwestując w OZE lub wykorzystując odnawialne źródła energii firma zyskuje większe bezpieczeństwo w zakresie źródeł energii.
3. Przyciąga i zatrzymuje pracowników
Zrównoważone praktyki i modele biznesowe pomagają przyciągać i zatrzymywać talenty.
Według badań, prawie 70% pracowników twierdzi, że jest skłonna zostać dłużej w firmie jeżeli ta na poważnie bierze zrównoważone działanie, natomiast „75 procent millenialsów – którzy za pięć lat będą stanowić trzy czwarte siły roboczej – zgodziłoby się na obniżkę wynagrodzenia, gdyby oznaczało to pracę w firmie odpowiedzialnej ekologicznie.”
4. Poszerza zasięg odbiorców i buduje lojalność wobec marki
Ludzie chętnie i coraz częściej wybierają produkty wytwarzane w zrównoważony sposób, co przekłada się na większą lojalność wobec odpowiedzialnych marek. „Badania opublikowane w „Harvard Business Review” pokazują, że przedsiębiorstwa działające zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju osiągają większe zyski finansowe niż ich odpowiedniki, które nie stosują tych zasad.” Na przykład sprzedaż produktów promowanych jako zrównoważone rosła ponad pięć razy szybciej niż produktów, które nie były tak promowane.
5. Obniża koszty produkcji
Jednym z głównych założeń GOZ i zrównoważonego rozwoju jest ograniczenie ilości zasobów, korzystanie z zasobów bardziej zrównoważonych źródeł oraz ograniczanie odpadów. Jest to oczywisty sposób na zmniejszenie kosztów operacyjnych i produkcyjnych. „Analiza łańcucha dostaw, procesu produkcji oraz zużycia energii w sklepach stacjonarnych i budynkach biurowych może pomóc w zidentyfikowaniu obszarów, w których ograniczenie zużycia zasobów nieodnawialnych i przejście na bardziej ekologiczne alternatywy stanowi tańsze rozwiązanie.”
6. Przyciąga pozytywny rozgłos
Zrównoważone działania przyciągają pozytywny rozgłos, zwłaszcza jeśli stanowi to odejście od dotychczasowych praktyk firmy lub standardów branżowych. Odpowiedzialne działanie jest również świetnym sposobem na budowanie pozytywny wizerunek firmy, co może przekładać się na większą lojalność klientów i pracowników, a także zainteresowanie inwestorów.
7. Pomaga wyróżnić się na konkurencyjnym rynku
„Na konkurencyjnym rynku każdy sposób na odróżnienie produktu i marki od konkurencji ma ogromną wartość. Zrównoważone praktyki biznesowe mogą stanowić pozytywny sposób na wyróżnienie się, jeśli konkurenci jeszcze nie wdrożyli takich rozwiązań, lub na dorównanie im, jeśli już przeszli na zrównoważony model działania.”
8. Wyznacza trendy w branży
Zrównoważony rozwój nie tylko pomaga Twojej firmie wyróżnić się na tle konkurencji, ale także wpływa na zachowania innych podmiotów. Jeśli Twoja organizacja jako jedna z pierwszych w swojej branży wdroży praktyki zrównoważonego rozwoju, może to sprawić, że Twoja firma zostanie postrzegana jako wyznaczający trendy lider i skłoni inne przedsiębiorstwa do pójścia w jej ślady.
Czy jesteście gotowi na przejście na zrównoważony model biznesowy?
OZGA Group od lat wspiera firmy w efektywnym i odpowiedzialnym budowaniu strategii zrównoważonego rozwoju, która osadzona jest w realiach firmy i rynku. Nasz zespół ekspertów pomoże Wam na każdym kroku, od audytów i planowania, po wdrożenie i wykorzystanie zrównoważonego modelu do budowania przewagi konkurencyjnej.
Zapisz się na darmową konsultację i zacznij budować zrównoważoną przyszłość swojego biznesu już dzisiaj.
