W dzisiejszym świecie biznesu oceny ESG stały się czymś więcej niż tylko modnym hasłem. To realne narzędzia, które wpływają na to, czy inwestorzy wybiorą Twoją firmę, czy duży europejski klient zdecyduje się na współpracę z Tobą, a nawet czy bank zaproponuje Ci korzystniejsze warunki finansowania. Jeśli zastanawiasz się, od czego zacząć, jak porównać dostępne na rynku systemy ratingowe i który z nich najbardziej pasuje do profilu Twojej firmy – ten artykuł jest właśnie dla Ciebie.
Czym są oceny ESG i dlaczego mają znaczenie?
ESG to skrót od Environmental, Social and Governance, czyli środowisko, kwestie społeczne i ład korporacyjny. Oceny ESG to narzędzia służące do oceny tego, w jakim stopniu strategia, działalność i struktura firmy są zgodne z priorytetami zrównoważonego rozwoju. W praktyce przyjmują one formę ocen punktowych lub literowych, które pozwalają porównywać firmy między sobą pod kątem ich odpowiedzialności środowiskowej, społecznej i zarządczej.
Według raportu Rate the Raters 2025 – największego corocznego badania dotyczącego ratingów ESG, przeprowadzonego przez ERM Sustainability Institute wśród 386 przedstawicieli firm z 39 krajów – aż 84% przedsiębiorstw deklaruje, że zamierza nadal uczestniczyć w procesach ratingowych i traktuje je jako istotny element swojej strategii zrównoważonego rozwoju.
Dlaczego jest ich tak wiele? Bo dobry wynik ESG to dziś nie tylko kwestia wizerunku. To realny czynnik wpływający na dostęp do kapitału, relacje handlowe w łańcuchu dostaw i przygotowanie do coraz surowszych wymogów regulacyjnych w Unii Europejskiej. Firmy, które wcześnie zaczną pracować nad swoimi wynikami ESG, mają wyraźną przewagę w momencie, gdy wymogi stają się obowiązkowe.
Dwa typy ratingów: aktywne i pasywne
Zanim przejdziemy do szczegółów dotyczących poszczególnych dostawców, warto zrozumieć podstawowy podział, który ma ogromne znaczenie praktyczne.
Oceny aktywne to takie, w których firma ratingowa bezpośrednio angażuje ocenianą firmę – wysyła szczegółowe kwestionariusze, prosi o dane, analizuje polityki i procedury. To podejście bardziej kosztowne i czasochłonne, ale dające pełniejszy obraz sytuacji. Pozwala nie tylko ocenić przeszłość firmy, ale też spojrzeć w przód – na plany, cele i kierunek zmian.
Oceny pasywne opierają się wyłącznie na publicznie dostępnych źródłach: raportach firmowych, danych ze stron internetowych, doniesieniach prasowych. Są szybsze, tańsze i skalowalne – mogą obejmować tysiące firm jednocześnie. Ich słabością jest jednak to, że oceniają wyłącznie to, co firma zdecydowała się opublikować.
Jak pokazują wyniki raportu Rate the Raters 2025, aktywne ratingi – mimo większego obciążenia raportowego – konsekwentnie zajmują wyższe miejsca w rankingach jakości i użyteczności. Firmy doceniają fakt, że ich dane są bardziej kompletne i lepiej odzwierciedlają rzeczywistość.
Przegląd 9 czołowych dostawców ratingów ESG
1. EcoVadis – lider użyteczności i czołowy dostawca łańcuchów dostaw
Jeśli miałybyśmy wybrać jedną historię sukcesu w świecie ESG w 2025 roku, byłaby nią ocena EcoVadis. Z miejsca siódmego w rankingu użyteczności w 2023 roku platforma ta przeskoczyła na pozycję numer jeden (3,85/5) – i to nie bez powodu.
Ocena EcoVadis różni się od większości innych ratingów fundamentalnie: nie jest narzędziem stworzonym dla inwestorów, lecz dla łańcuchów dostaw. Pomaga firmom udowodnić swoją odpowiedzialność klientom i partnerom biznesowym, z którymi bezpośrednio współpracują. Platforma obejmuje ponad 150 000 firm – więcej niż jakikolwiek konkurent – co daje jej unikatowy zasięg.
Ocena EcoVadis mierzy jakość systemu zarządzania zrównoważonym rozwojem przez trzy filary: polityki, działania i rezultaty. Wynik jest następnie wyrażony w siedmiu wskaźnikach: Polityki (POLI), Poparcie (ENDO), Środki (MESU), Certyfikaty (CERT), Zakres wdrożenia (COVE), Raportowanie (REPO) oraz Ustalenia 360° Watch (360). Każda firma oceniana jest także na podstawie kryteriów właściwych dla jej sektora.
Jedną z największych praktycznych zalet oceny EcoVadis jest tzw. efekt mnożnikowy: jeden dobry wynik może jednocześnie spełnić wymogi wielu różnych klientów. Zamiast odpowiadać na dziesiątki osobnych kwestionariuszy ESG od różnych partnerów handlowych, firma wypełnia jeden – i ten wynik jest honorowany przez ponad 150 000 kupujących na całym świecie. To radykalnie redukuje obciążenie raportowe.
Ocena EcoVadis jest szczególnie wartościowa dla firm produkcyjnych i usługowych, które dostarczają towary lub usługi większym korporacjom. Dominuje w Europie – szczególnie w sektorach produkcji, logistyki, FMCG i handlu detalicznego. Dla polskich firm produkcyjnych i usługowych współpracujących z zachodnioeuropejskimi partnerami jest praktycznie niezbędna. Wiele dużych korporacji z UE wymaga oceny EcoVadis od swoich dostawców jako standardowego warunku współpracy.
Co ważne, uczestnicy konferencji Climate Week NYC 2025 podkreślali, że EcoVadis należy traktować raczej jako platformę ESG niż tylko rating: użyteczność wynika z danych, które dostarcza, a nie wyłącznie z samego wyniku punktowego.
2. S&P Global ESG – lider jakości wśród inwestorów
S&P Global ESG zajmuje pierwsze miejsce w rankingu jakości w 2025 roku (3,96/5) i utrzymuje tę pozycję nieprzerwanie od 2018 roku. To aktywny rating skierowany przede wszystkim do inwestorów instytucjonalnych.
Co wyróżnia S&P Global ESG na tle konkurencji? Przede wszystkim metodologia oparta na tzw. podwójnej istotności: ocenia zarówno wpływ czynników ESG na wyniki finansowe firmy, jak i jej wpływ na społeczeństwo i środowisko. Ocena obejmuje blisko 1000 punktów danych dla każdej firmy, z wykorzystaniem 62 kwestionariuszy branżowych. To niezwykle szczegółowe podejście buduje zaufanie – nie bez powodu aż 72% respondentów przyznało mu wysokie noty za jakość.
Dla polskich spółek giełdowych S&P Global ESG to istotny sygnał wiarygodności wobec zagranicznych inwestorów. Jest także pomocny przy dostosowaniu do wymogów regulacji SFDR i Taksonomii UE.
3. CDP – złoty standard w raportowaniu klimatycznym
CDP (dawniej Carbon Disclosure Project) to jeden z najbardziej rozpoznawalnych standardów w dziedzinie raportowania środowiskowego. Zajmuje drugie miejsce zarówno w rankingu jakości (3,84/5), jak i użyteczności (3,74/5). Co więcej, to właśnie CDP jest najczęściej wskazywanym ratingiem, który firmy planują wziąć udział w cyklu 2025–2026 – więcej niż jakikolwiek inny dostawca.
CDP to aktywny rating, który wymaga wypełnienia szczegółowych kwestionariuszy dotyczących zmian klimatu, bezpieczeństwa wodnego, lasów i bioróżnorodności. Jego wyjątkowość polega na tym, że pełni podwójną rolę: służy zarówno inwestorom, jak i partnerom w łańcuchu dostaw. Metodologia CDP jest ściśle zbieżna z wymogami CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) – firmy raportujące do CDP są dobrze przygotowane do nowych obowiązków unijnych.
Polskie spółki z ambicjami klimatycznymi lub relacjami z dużymi korporacjami europejskimi powinny traktować CDP priorytetowo
4. MSCI ESG – wyznacznik dla funduszy inwestycyjnych
MSCI ESG to jeden z najszerzej stosowanych ratingów w świecie inwestycji. Zajmuje czwarte miejsce zarówno w rankingu jakości (3,6/5), jak i użyteczności (3,63/5) i utrzymuje się w ścisłej czołówce nieprzerwanie od 2018 roku.
To pasywny rating – MSCI zbiera dane wyłącznie z publicznych źródeł, bez angażowania firm. Decyduje o włączeniu spółek do głównych indeksów ESG (np. MSCI ESG Leaders), co ma bezpośrednie przełożenie na to, do jakich funduszy inwestycyjnych mogą trafić akcje danej spółki. Rating skupia się na istotności finansowej i długoterminowej odporności na ryzyka ESG.
Dla polskich spółek notowanych na GPW MSCI jest istotnym sygnałem – ponieważ działa pasywnie, kluczowe jest zadbanie o rzetelne i przejrzyste publiczne ujawnienia ESG.
5. Sustainalytics – ocena ryzyka ESG dla mainstream inwestycji
Sustainalytics, należący do Morningstar, konsekwentnie zajmuje piąte miejsce w obu rankingach (jakość: 3,58/5, użyteczność: 3,56/5). Specjalizuje się w ocenie ryzyk ESG specyficznych dla danej branży – skupia się na tym, jak kwestie ESG wpływają na wyniki finansowe firmy, a nie na tym, jak firma wpływa na świat.
Metodologia koncentruje się na tzw. ryzyku niezarządzanym: mierzy ekspozycję na ryzyka ESG i to, jak dobrze firma nimi zarządza. Oceny wahają się od 0 (najniższe ryzyko) do 100+ (najwyższe), podzielone na pięć poziomów: znikome, niskie, średnie, wysokie i poważne. Ponad 60% respondentów dało Sustainalytics wysoką notę za jakość.
Jest szeroko stosowany przez fundusze operujące zgodnie z regulacjami UE (SFDR Art. 8 i 9). Polskie firmy aspirujące do portfeli funduszy zrównoważonych powinny monitorować swój profil ryzyka ESG według tej metodologii.
6. ISS ESG – transparentność i ład korporacyjny
ISS ESG, część grupy Deutsche Börse, zajmuje szóste miejsce w obu rankingach. To pasywny rating o szczególnej sile w Ameryce Północnej, z rosnącą obecnością w Europie.
Jedną z wyróżniających cech ISS jest transparentność: podczas gdy w 2025 roku takie platformy jak MSCI czy Sustainalytics usunęły swoje publiczne bazy wyników, ISS utrzymało dostępność wybranych ocen przez tzw. Sustainability Gateway. To ważne dla firm, które chcą rozumieć swoją pozycję ESG bez wchodzenia w pełny proces zaangażowania. Europejski właściciel (Deutsche Börse) zwiększa wiarygodność ISS na rynku UE.
7. FTSE4Good – indeks, nie tylko rating
FTSE4Good, operowany przez London Stock Exchange Group, to jeden z najdłużej funkcjonujących indeksów ESG na świecie. W 2025 roku awansował o cztery pozycje w rankingu jakości – do miejsca siódmego (3,3/5).
Nie jest to typowy rating, lecz raczej indeks inkluzywności: firmy albo spełniają określone standardy i są uwzględnione w indeksie, albo nie. To rygorystyczne podejście „zaliczony/niezaliczony” – firmy o wysokiej ekspozycji na określone ryzyka (np. emisje w energetyce) muszą spełnić surowsze wymagania w tych konkretnych obszarach.
FTSE4Good skupia się na Europie i rynkach azjatyckich. Dla polskich spółek aktywnych lub aspirujących do europejskich rynków kapitałowych inkluzja do FTSE4Good stanowi znaczące wyróżnienie dla inwestorów ESG z UE.
8. Sedex – odpowiedzialność w łańcuchu dostaw
Sedex to nonprofit platforma, która po raz pierwszy znalazła się w rankingu Rate the Raters w 2025 roku, zajmując ósme miejsce w kategorii jakości (3,28/5). Jest to aktywny rating skupiony na warunkach pracy, bezpieczeństwie i higienie, kwestiach środowiskowych oraz etyce biznesu.
W odróżnieniu od większości ocen ESG, Sedex stosuje metodologię opartą na ryzyku i koncentruje się na danych na poziomie konkretnych lokalizacji – fabryk lub gospodarstw rolnych – a nie wyłącznie na ogólnych raportach korporacyjnych. Ma szczególną siłę w branżach żywności i napojów, handlu detalicznego i dóbr konsumpcyjnych.
Dla polskich producentów i dostawców współpracujących z sieciami handlowymi i markami FMCG z UE Sedex jest coraz bardziej istotny, zwłaszcza w kontekście rosnących wymagań regulacyjnych dotyczących należytej staranności w łańcuchach dostaw.
9. Bloomberg ESG – wygoda dla instytucji finansowych
Bloomberg ESG zamyka naszą listę dziewiątą pozycją w rankingu jakości (3,17/5), choć jego użyteczność (3,12/5) jest oceniana nieco wyżej niż wskazuje pozycja jakościowa. Wynika to z faktu, że Bloomberg ESG jest integralną częścią ekosystemu danych Bloomberga – jest automatycznie dostępny dla wszystkich analityków i zarządzających aktywami korzystających z terminali Bloomberg.
To pasywny rating oparty wyłącznie na publicznie ujawnionych danych. Jego metodologia jest w pełni przejrzysta i oparta na regułach – nie uwzględnia subiektywnych korekt analityków. Polskie spółki z aktywnymi relacjami inwestorskimi z bankami i funduszami używającymi Bloomberga powinny zadbać o kompletne publiczne ujawnienia ESG.
Co mówią dane: trendy z raportu Rate the Raters 2025
Raport ERM Sustainability Institute przynosi kilka ważnych spostrzeżeń, które warto znać:
Inwestorzy nadal rządzą, ale klienci nadrabiają zaległości. Presja ze strony inwestorów pozostaje głównym motywem zaangażowania firm w ratingi ESG (46% wskazań), ale jej udział spada – w 2023 roku było to 57%. Tymczasem presja ze strony klientów i partnerów biznesowych wzrosła z 7% do 23%. To wyraźny sygnał zmiany: ESG to już nie tylko kwestia relacji z rynkami kapitałowymi, ale coraz bardziej warunek prowadzenia biznesu w łańcuchach dostaw.
Firmy stają się bardziej selektywne. Odsetek firm angażujących się w ponad 10 ratingów jednocześnie zmniejszył się o ponad połowę. Rośnie natomiast udział firm pracujących z 3–5 dostawcami. Działy zrównoważonego rozwoju, obciążone rosnącymi wymogami regulacyjnymi, coraz ostrożniej dobierają, w jakie ratingi inwestować czas i zasoby.
Zaufanie rośnie, choć powoli. Średni poziom zaufania do ratingów ESG wzrósł z 2,86/5 w 2023 roku do 3,12/5 w 2025 roku – co jest prawdopodobnie efektem rosnącej transparentności metodologii pod wpływem nowych regulacji.
Firmy chcą większego powiązania z regulacjami. Aż 77% respondentów oczekuje, że dostawcy ratingów dostosują swoje metodologie do wiodących obowiązkowych i dobrowolnych standardów raportowania. To jasny sygnał, że ratingi ESG będą musiały ewoluować, by pozostać relevantnymi.
Jak wybrać odpowiedni rating dla swojej firmy?
Nie istnieje jedna odpowiedź na to pytanie. Wybór zależy od tego, kim są Twoi kluczowi interesariusze i czego od Ciebie oczekują.
Jeśli Twoim głównym priorytetem są relacje z inwestorami instytucjonalnymi, szczególnie na rynkach zachodnich, warto rozważyć S&P Global ESG lub CDP. Jeśli chcesz pokazać swoją pozycję ESG w ramach głównych indeksów giełdowych – MSCI ESG lub FTSE4Good będą kluczowe. Jeśli Twoja firma działa jako dostawca w europejskich łańcuchach dostaw i chcesz spełniać oczekiwania wielu klientów naraz – ocena EcoVadis jest praktycznie niezbędna. Dla firm z ekspozycją na ryzyka środowiskowe, zwłaszcza klimatyczne – CDP jest złotym standardem. Jeśli chcesz zrozumieć swój profil ryzyka ESG z perspektywy finansowej – Sustainalytics oferuje unikalną metodologię.
Eksperci doradzają, by traktować ratingi ESG nie jako cel sam w sobie, lecz jako narzędzie zarządcze: pomagają identyfikować luki w danych, śledzić postęp, rozwijać wewnętrzne systemy zarządzania i informować strategiczne decyzje.
Podsumowanie
Oceny ESG w 2025 roku to dojrzały, złożony ekosystem narzędzi, które służą różnym celom i różnym grupom interesariuszy. Nie ma jednego, najlepszego ratingu dla każdej firmy – jest natomiast najlepszy dobór ratingów dla konkretnego profilu firmy, jej branży, partnerów i aspiracji.
Trend jest wyraźny: firmy stają się bardziej strategiczne w swoim podejściu do ESG. Zamiast uczestniczyć w jak największej liczbie procesów ratingowych, wybierają te, które naprawdę tworzą wartość. A ta wartość – jak pokazują dane – coraz częściej pochodzi nie tylko ze strony inwestorów, ale z samego serca relacji biznesowych: od klientów, partnerów i regulatorów.
Warto zacząć już dziś. Im wcześniej firma zbuduje solidne fundamenty danych ESG i przejdzie przez pierwsze procesy ratingowe, tym łatwiej będzie jej sprostać rosnącym wymaganiom – zarówno rynkowym, jak i regulacyjnym.
Artykuł powstał na podstawie: Przewodnika po ocenach ESG OZGA Group, raportu ERM Sustainability Institute Rate the Raters 2025 oraz informacji dostarczonych na stronach dostawców ocen ESG.
