Co badania naukowe mówią o tym jak ESG wpływa na rentowność i wartość przedsiębiorstw?

W ostatnich latach coraz częściej pojawia się pytanie, czy działania związane z ESG, czyli obszarem środowiskowym, społecznym i ładem korporacyjnym, realnie wpływają na wyniki finansowe firm. ESG to skrót od angielskich słów Environmental, Social and Governance, które odnoszą się odpowiednio do wpływu firmy na środowisko naturalne, relacji społecznych oraz jakości zarządzania i nadzoru właścicielskiego.

Jeszcze niedawno wielu menedżerów traktowało ESG jako element wizerunkowy lub obowiązek raportowy. Dziś coraz więcej badań pokazuje, że jest to czynnik mający bezpośredni związek z wartością przedsiębiorstwa oraz jego rentownością.

Co pokazują szerokie analizy wielu badań

Jednym z najbardziej kompleksowych opracowań jest raport przygotowany przez NYU Stern Center for Sustainable Business oraz Rockefeller Asset Management. Autorzy przeanalizowali ponad tysiąc badań opublikowanych w latach 2015–2020.

Wyniki są jednoznaczne. W 58 procentach analiz stwierdzono pozytywną zależność między działaniami ESG a wynikami finansowymi firm. Wyniki finansowe były mierzone między innymi wskaźnikami takimi jak:

• ROA, czyli Return on Assets, co oznacza rentowność aktywów i pokazuje, jak efektywnie firma wykorzystuje swój majątek,

• ROE, czyli Return on Equity, co oznacza rentowność kapitału własnego,

• stopa zwrotu z akcji oraz inne miary wartości rynkowej.

Tylko 8 procent badań wykazało zależność negatywną. Co więcej, autorzy raportu wskazują, że firmy uwzględniające istotne, materialne kwestie ESG osiągają lepsze wyniki szczególnie w długim okresie oraz są bardziej odporne w czasach kryzysu.

Dane z dużej próby firm na świecie

Badanie opublikowane w czasopiśmie Borsa Istanbul Review analizowało ponad 1700 spółek publicznych z całego świata w latach 2013–2021. Autorzy sprawdzali wpływ ogólnego wyniku ESG na:

• wartość firmy mierzoną wskaźnikiem Tobina Q, czyli relacją wartości rynkowej przedsiębiorstwa do wartości jego aktywów,

• rentowność mierzoną wskaźnikiem ROA, czyli rentownością aktywów.

Wyniki pokazały istotny i dodatni związek między wysokim wynikiem ESG a zarówno wartością rynkową, jak i rentownością firmy. Oznacza to, że przedsiębiorstwa z wyższą jakością działań środowiskowych, społecznych i w zakresie zarządzania osiągały lepsze rezultaty finansowe.

Co ważne, szczególnie silny związek zaobserwowano w obszarze społecznym oraz w zakresie ładu korporacyjnego.

Przykład z rynku chińskiego

Interesujące wnioski przynosi także badanie dotyczące chińskich spółek produkcyjnych notowanych na giełdzie. Autorzy analizowali dane z lat 2011–2023.

Wykazano, że lepsze wyniki ESG przekładają się na wyższą wartość firmy. Mechanizm tego wpływu jest stosunkowo prosty. Firmy z wysokim poziomem ESG:

• przyciągają większą uwagę analityków finansowych,

• częściej pojawiają się w mediach,

• budzą większe zainteresowanie inwestorów instytucjonalnych.

To zwiększa ich rozpoznawalność i wiarygodność na rynku, zmniejsza niepewność inwestorów i w efekcie sprzyja wyższej wycenie.

Jak ESG wpływa na wyniki finansowe w praktyce

Z badań wynika, że wpływ ESG na wyniki finansowe nie jest przypadkowy. Można wskazać kilka głównych mechanizmów.

1. Obniżenie kosztu kapitału. Firmy o wysokich standardach ESG są postrzegane jako mniej ryzykowne. Inwestorzy i banki chętniej udzielają im finansowania, często na korzystniejszych warunkach.
2. Lepsze zarządzanie ryzykiem. Przedsiębiorstwa uwzględniające kwestie środowiskowe i społeczne są lepiej przygotowane na zmiany regulacyjne, kryzysy reputacyjne czy zakłócenia w łańcuchach dostaw.
3. Wyższe zaangażowanie pracowników. Badania pokazują, że gdy pracownicy czują wsparcie organizacyjne, są bardziej zaangażowani i produktywni. Działania w obszarze społecznym i ładu korporacyjnego wzmacniają to poczucie wsparcia, co przekłada się na lepsze wyniki operacyjne.
4. Po czwarte, przewaga konkurencyjna. Coraz więcej klientów i partnerów biznesowych preferuje współpracę z firmami odpowiedzialnymi. W efekcie ESG staje się czynnikiem różnicującym na rynku.

Czy ESG zawsze się opłaca

Warto zaznaczyć, że nie każde działanie oznaczone jako ESG automatycznie poprawia wyniki. Część badań wskazuje, że powierzchowne lub niespójne działania mogą nie przynosić wyraźnych efektów.

Kluczowe znaczenie ma strategiczne podejście, czyli powiązanie działań środowiskowych, społecznych i w zakresie zarządzania z długoterminową strategią firmy oraz z jej modelem biznesowym. Dopiero wtedy ESG przestaje być kosztem, a staje się inwestycją w trwałą wartość.

Podsumowanie

Zdecydowana większość najnowszych badań naukowych wskazuje na pozytywną zależność między wysoką jakością działań ESG a wartością i rentownością przedsiębiorstw. Dotyczy to zarówno rynków rozwiniętych, jak i wschodzących.

ESG nie jest już wyłącznie kwestią wizerunku czy presji regulacyjnej. W świetle dostępnych dowodów empirycznych jest to element strategii, który może realnie wspierać stabilność finansową, konkurencyjność oraz długoterminowy wzrost wartości firmy.