Czym jest ESRS?

CSRDESGESRSRaportowanie ESG

26 lis 2025

Zrównoważony rozwój coraz częściej stanowi fundament długoterminowej konkurencyjności firm, a nie jedynie element komunikacji czy wizerunku. W ostatnich latach obserwujemy wyraźne przejście od dobrowolnych deklaracji ESG do obowiązkowych, sformalizowanych wymogów raportowych. W centrum tych zmian znajdują się Europejskie Standardy Raportowania Zrównoważonego Rozwoju (ESRS), które definiują, jak firmy powinny raportować kwestie środowiskowe, społeczne i ładu korporacyjnego w ramach dyrektywy CSRD.

Dla wielu organizacji oznacza to konieczność całościowego podejścia obejmującego strategię ESG dla firm, wdrożenie ESG w organizacji, planowanie celów ESG oraz przygotowanie raportu ESG w zgodzie z nowymi regulacjami. Poniżej wyjaśniamy, czym są ESRS, jak wpisują się w europejski krajobraz regulacyjny i jakie znaczenie mają najnowsze prace nad ich uproszczeniem.

Czym jest ESRS i dlaczego raportowanie ESG zyskuje dziś tak duże znaczenie?

ESRS to zestaw standardów raportowania, które określają zakres, strukturę i sposób ujawniania informacji ESG przez firmy objęte dyrektywą CSRD. Ich celem jest zapewnienie spójności, porównywalności i wiarygodności danych niefinansowych, tak aby mogły one realnie wspierać decyzje inwestorów, instytucji finansowych oraz innych interesariuszy.

Znaczenie raportowania ESG rośnie z kilku powodów. Po pierwsze, firmy coraz częściej są oceniane nie tylko przez pryzmat wyników finansowych, ale również wpływu ich działalności na klimat, środowisko, pracowników i społeczeństwo. Transparentność w tym obszarze staje się elementem odpowiedzialności biznesowej i budowania zaufania.

Po drugie, raportowanie ESG w Unii Europejskiej przestaje być kwestią dobrowolną. W ramach Zielonego Ładu oraz agendy zrównoważonych finansów UE wprowadziła obowiązki prawne, które mają przeciwdziałać greenwashingowi i kierować kapitał w stronę bardziej zrównoważonych modeli biznesowych. W praktyce oznacza to, że raportowanie ESG zgodnie z CSRD oraz raportowanie ESG zgodnie z ESRS staje się kluczowym elementem funkcjonowania wielu organizacji, a nie dodatkiem do raportu rocznego.

CSRD i szerszy kontekst europejskich regulacji ESG

Dyrektywa CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) znacząco zmienia podejście do raportowania zrównoważonego rozwoju w Europie. Weszła w życie w 2023 roku i zaczęła obowiązywać od 2024 roku, zastępując wcześniejszą dyrektywę NFRD. W porównaniu do poprzednich regulacji CSRD obejmuje znacznie większą liczbę firm oraz wprowadza bardziej szczegółowe i ustandaryzowane wymogi raportowe.

Jednym z kluczowych elementów CSRD jest obowiązek raportowania zgodnie z ESRS oraz zastosowanie zasady podwójnej istotności. Oznacza to, że firmy muszą analizować i ujawniać zarówno wpływ swojej działalności na ludzi i środowisko, jak i wpływ czynników ESG na ich sytuację finansową, wyniki i perspektywy rozwoju. W efekcie raportowanie ESG staje się ściśle powiązane ze strategią biznesową, zarządzaniem ryzykiem i planowaniem finansowym.

CSRD funkcjonuje jednocześnie w szerszym ekosystemie regulacyjnym, obejmującym m.in. Taksonomię UE oraz dyrektywę CSDDD dotyczącą należytej staranności w łańcuchach wartości. Razem tworzą one spójne ramy, które wymuszają nie tylko raportowanie, ale także rzeczywiste wdrożenie ESG w organizacji i integrację tych zagadnień z codziennym zarządzaniem.

Czym są Europejskie Standardy Raportowania Zrównoważonego Rozwoju (ESRS)?

ESRS to szczegółowe standardy przyjęte przez Komisję Europejską w formie aktów delegowanych, które precyzują, jakie informacje ESG powinny być ujawniane oraz w jaki sposób. Pierwszy zestaw standardów został przyjęty w 2023 roku i obejmuje zarówno standardy przekrojowe, jak i tematyczne, odnoszące się do konkretnych obszarów środowiskowych, społecznych i ładu korporacyjnego.

Standardy przekrojowe określają ogólne zasady raportowania oraz zestaw ujawnień, które są obowiązkowe niezależnie od branży. Z kolei standardy tematyczne obejmują takie obszary jak zmiana klimatu, bioróżnorodność, zasoby wodne, pracownicy, łańcuch wartości czy etyka biznesu. Kluczowe jest to, że większość ujawnień tematycznych podlega ocenie istotności, co oznacza, że firmy raportują te kwestie, które są dla nich rzeczywiście istotne z perspektywy wpływu i ryzyka.

W praktyce raportowanie ESG zgodnie z ESRS nie jest jedynie ćwiczeniem sprawozdawczym. To proces, który zaczyna się od rzetelnej analizy podwójnej istotności, a następnie wymaga uporządkowania danych, procesów, odpowiedzialności oraz spójnego powiązania raportowanych informacji z planowaniem celów ESG i strategią firmy.

EFRAG – kim jest i jaką rolę odgrywa w ESRS?

EFRAG (European Financial Reporting Advisory Group) to organizacja działająca w interesie publicznym, która od ponad dwóch dekad wspiera Komisję Europejską w obszarze raportowania korporacyjnego. Początkowo koncentrowała się głównie na sprawozdawczości finansowej, jednak wraz z wejściem w życie CSRD jej rola została istotnie rozszerzona o raportowanie zrównoważonego rozwoju.

Obecnie EFRAG pełni funkcję technicznego doradcy Komisji Europejskiej w zakresie opracowywania i aktualizacji ESRS. Oznacza to, że przygotowuje projekty standardów, prowadzi konsultacje publiczne, analizuje opinie interesariuszy oraz dostarcza rekomendacje dotyczące dalszego rozwoju regulacji. Cały proces opiera się na zasadach transparentności, rzetelności i szerokiego dialogu z rynkiem.

Dla firm oznacza to, że ESRS nie są tworzone w oderwaniu od realiów biznesowych. EFRAG aktywnie uwzględnia doświadczenia pierwszych raportujących oraz dąży do zapewnienia interoperacyjności ESRS z globalnymi standardami raportowania, co ma ograniczać ryzyko dublowania obowiązków.

Uproszczone ESRS – na czym polegają zmiany i jaki jest ich status?

Uproszczenie Europejskich Standardów Raportowania Zrównoważonego Rozwoju jest odpowiedzią na doświadczenia firm raportujących w pierwszej fali CSRD, które wskazywały na nadmierną złożoność ESRS Set 1 oraz wysokie obciążenia związane z liczbą datapointów, analizą podwójnej istotności i danymi z łańcucha wartości.

W ramach pierwszego Omnibus Simplification Package Komisja Europejska zwróciła się do EFRAG o przygotowanie technicznego doradztwa w zakresie uproszczenia ESRS. Po konsultacjach publicznych i testach terenowych EFRAG przekazał Komisji swoje rekomendacje w grudniu 2025 r. Proponowane zmiany obejmują zachowanie dotychczasowego zakresu tematycznego standardów, ale przy jednoczesnej redukcji obowiązkowych datapointów o 61% oraz całkowitym usunięciu datapointów dobrowolnych, co znacząco skraca i upraszcza standardy.

Uproszczone ESRS kładą większy nacisk na czytelność, zasadę „fair presentation”, bardziej skoncentrowane podejście do podwójnej istotności oraz dodatkowe ulgi redukujące obciążenia raportowe, w tym szersze zastosowanie zasady „undue cost or effort”. Jednocześnie wzmocniono interoperacyjność z międzynarodowymi standardami, w szczególności ISSB.

Na obecnym etapie uproszczone ESRS nie są jeszcze obowiązujące. Komisja Europejska analizuje techniczne doradztwo EFRAG, a przyjęcie zmienionego aktu delegowanego jest spodziewane najwcześniej w połowie 2026 r. Nowe standardy miałyby obowiązywać od roku finansowego 2027, z opcją wcześniejszego zastosowania w 2026 r. Do tego czasu firmy muszą raportować zgodnie z ESRS przyjętymi w 2023 r., korzystając z dostępnych ulg przejściowych.

Dla kogo ESRS są obowiązkowe i co obejmują w praktyce?

Obowiązek stosowania ESRS dotyczy firm objętych zakresem CSRD, w tym dużych spółek działających w UE, spółek giełdowych (w tym MŚP objętych okresem przejściowym) oraz wybranych firm spoza UE prowadzących istotną działalność na rynku unijnym. Harmonogram wdrażania obowiązków jest stopniowy, jednak dla wielu organizacji czas na przygotowanie jest już bardzo ograniczony.

Wymogi ESRS obejmują szeroki zakres ujawnień dotyczących ładu zarządczego, strategii, zarządzania wpływami, ryzykami i szansami ESG, a także metryk i celów. W kontekście projektowanych uproszczeń szczególny nacisk kładzie się na proporcjonalność i koncentrację na kluczowych informacjach, bez rezygnacji z podstawowych celów regulacji.

Z perspektywy firm oznacza to, że skuteczne przygotowanie raportu ESG wymaga wcześniejszego uporządkowania podejścia do ESG jako całości. W praktyce najczęściej obejmuje to zdefiniowanie strategii ESG dla firm, realne wdrożenie ESG w organizacji, spójne planowanie celów ESG oraz dopiero na tej podstawie przygotowanie raportowania zgodnego z CSRD i ESRS.

Czym jest EFRAG Knowledge Hub i jak może pomóc firmom?

EFRAG Knowledge Hub to nowoczesna, interaktywna platforma stworzona z myślą o firmach, doradcach i innych interesariuszach zaangażowanych w raportowanie ESG. Jej celem jest ułatwienie dostępu do aktualnych standardów ESRS, projektów uproszczonych wersji oraz materiałów wspierających wdrożenie.

Platforma umożliwia korzystanie z interaktywnych wersji standardów, przeglądanie powiązań pomiędzy poszczególnymi wymaganiami, dostęp do dokumentów roboczych EFRAG oraz wyszukiwanie pojęć i definicji. Dzięki temu Knowledge Hub pomaga przełożyć skomplikowane regulacje na bardziej zrozumiałe i praktyczne wskazówki.

Dla organizacji przygotowujących się do raportowania ESG zgodnie z CSRD i raportowania ESG zgodnie z ESRS narzędzie to może być istotnym wsparciem w procesie interpretacji wymagań oraz budowy spójnego i efektywnego podejścia do raportowania.

Źródła:

Powrót